Тылсым дүние

Түйіндері шешілген, кісендері кесілген…

Тұңғышымды босанғаннан кейін, неге екенін білмеймін, мен жүре алмай қалдым. Аяқта жан болғанмен, денемді көтере алмайды, орнымнан тұру мүмкін емес.

Дәрігерлер денсаулығымнан ешқандай кінәрат таппады. Ал мен бесіктен әлі шықпаған сәбиімді көтермек түгілі, жанына өзім бара алмай, бірнеше ай бойы төсекке таңылып жаттым.

Менің аяқтан тұрып, жүре бастауыма тылсым жағдайлар себеп болды. Бір мал сойып, құрбандық шалғаннан кейін ата-бабалар рухына бағыштап оқылған Құранның арқасы болар, бесінші айға жақындағанда жас балаша еңбектеп, сосын тәй-тәй басып жүруге жарадым. Дегенмен денсаулығым толық қалпына келді дей алмаймын. Өте әлсіз едім. Ол аздай, кіндіктен төмен тұста пайда болған түймедей түйін суланып, үлкейіп бара жатты. Жүріп-тұрғанда тызылдап, қатты ауырмаса да жаныма бататын түйін жаңғақтың үлкендігіндей болып, қадам аттауым тағы қиындай түсті. Дәрігерлер айтқан жақпамайдың түр-түрінен көмек болмады. Ота жасатудан басқа амал жоқ деді ақырында. Оған көнейін десем ауруханада апталап жатқанда бесіктегі баламды қарайтын адам таппай қиналдым. Оның үстіне емізулі ғой.

Осылай тығырықтан шығар жол таппай жүргенімде әпкем Шымкенттен Таразға шығар жолдағы Қыз әулие жатқан жерге барып көрейік деген ұсыныс айтты. Естуіміз бойынша үйден ұн мен тартылған ет (фарш) ала шығып, әулиелі жерде түшпара түйдік. Сондағы қазан-ошаққа от жағып, түшпараны пісіріп, келген көпшілікке тарата отырып Құран оқыдық.

Алланың жол беріп, әулиенің демеуі ме, осы бір амалдан кейін менің бойымдағы түйін он шақты күнде өздігінен кетіп қалды. Ел аузындағы: «Қыз әулиеге барғандар түшпара (немесе манты) түйіп, Құран оқыса, бойындағы, өміріндегі түйіндер тарқатылады екен», – деген әңгіменің растығына осылай көз жеткізгенмін.

Сіңлім кесарь тілігі арқылы босанған еді. Үш жыл өтсе де пышақ тиген жері суланып, жарасы еш жазылмай қойды. Ол аздай, тіліктің ұзына бойына қатарынан жеті түйін шығыпты. Алғашқы тәжірибеміз бойынша шешуші рухтар жатқан жерге барып, тағы да түшпара түйдік. Одан зиярат етіп барушылар ауыз тиіп, Құран оқылды. Зиярат ете барған үлкен кісілер бұл жерге келген адамдардың өмірдегі, жеке ісіндегі түйіндері тарқатылып, істері алға басатыны жайлы көптеген мысалдар айтып жатты. Бір апаның айтуымен, сол жердегі «Шешуші ата» деп жазылған зират жанындағы биік өскен көк шалғынға жатып, жеті рет аунадық. Қасымызда қарап тұрған апа сіңліме: «Қорықпа, қызым, түйінің тарқады», – деді. Ал маған: «Ойпырмай, тіл-көзге тез ілігетін қыз екенсің. Жолың жабылып-ақ қалған екен. Шынжырларың үзіліп, кісендерің кесілді. Ниетің қабыл болды, ісің оңғарылады енді», – деді.

Айтқанындай, осы бір амалдан кейін сіңлімнің түйіндері екі апта ішінде өздігінен кетіп қалды. Ал мен көп ұзамай баламды балабақшаға орналастырып, жұмысқа шықтым. Үйді атыма аудару мәселесі де көп әуреге салып жүрген еді. Бір ай шамасында кезінде дұрыс емес деп қабылданбай қойған құжаттарым қайта тексеріліп, баспаналы болып шыға келдім.

Ел ішінде тұрмысқа шықпай, оң жақта отырып қалған қыздар Қыз әулиеге зиярат ете барса, бағы ашылып, күйеуге тиіп кетеді деген түсінік бар. Бірақ бірнеше рух жатқан киелі жердің қасиеті бұл ғана емес екенін мен жақсы білемін. Ісі алға баспай, ойға алғаны орындалмағандар, түрлі кедергілерге тап болып, әуре-сарсаңға түскендер, тіпті жала отына күйгендер де шын ықылас-ниетімен бас бұрса, ондағы шешуші рухтар жолын оңғаратыны анық. Оған мысалдар жетіп-артылады.

Жасы келсе де жарасымды жұбын таба алмаған жан ол жерге барғанда алғашқыда жеті шелпегін пісіріп барып, зиярат барысында бойын, рухын тазартып қайтады. Екіншісінде жолына кедергі болып тұрған түйіні тарқатылуы үшін түшпара не манты түйе барса дұрыс дейді. Ал үшіншісінде сондағы шырақшы апай ұлды – үйлендіріп, қызды – ұзатып жатқан сияқты ырымын, жол-жобасын жасап, тақия мен сәукеле кигізіп, уағызын айтады. Батасын беріп, «Артыңа қарама, қалқам», – деп шығарып салады.

Отыздан асып қалған құрбым осылай осылай араға апта сала үш рет барып еді, сол жазда күтпеген жерден тұрмысқа шығып кетті. Кейін туыс сіңлім Қыз әулиеге зиярат етіп, көп ұзамай отбасылы болды. Екеуі де бүгінде танысқан жігіттің ойланайын, танысып-білісейік дегеніне қаратпастан сырға салып, апта ішінде ұзатып алып кеткенін айтып, Қыз әулиенің шарапаты шынында да керемет деп отырады.

Қыз әулиеге бір барғанымда Сайрам ауданының Қарасу деген ауылында тұратын түрік әйел де басынан өткен бір таңқалатын жағдайды айтып берді. Оның үлкен ұлы түрлі себеппен екі рет ажырасқан екен. Бұған қатты алаңдаған анасы ұлын Қыз әулиеге зиярат етуге апарып, сол жерде жеті шелпек пісіріп, мантысын түйіп, шырақшы апаға Құран оқытып, жиналған көпшіліктен бата алады. Көп ұзамай түсінде баласының бетінің оң жағында тарыдай мең бар, кең маңдайлы бір қызға үйленгенін, оның өзіне инабатпен шай құйып беріп отырғанын көреді. Арада екі айдай уақыт өткенде алыс ағайындары көршісінің ибалы да пысық бойжетіп отырған қызы барын айтып, суретін көрсеткенде түсінде көрген келінін танып, құда түсіп барыпты. Бүгінде екі немеренің әжесі атанып отырған ол енді екінші баласының бағы ашылуын тілеп келіп отыр екен.

Міне, Шымкенттен Таразға қарай шыға беріс жолдағы киелі рухтар жатқан жердің осындай ғаламаттары бар.

Б. КЕМЕЛТАЙ.

Толығырақ

Ұқсас жазбалар

Back to top button