Таяуда Арыс ауданындағы Жиделі ауылында тұратын жасы жетпістен асқан құдам Қайыржан дүниеден өткен еді. Қан қы­сымы кө­те­ріліп кетіп, дәрігер­лер қанша әрекет етсе де ажалға араша бола алмапты.

Қимас, сыйлас, ақкөңіл құ­дам Қайыржан Жанұзақовтың отбасына көңіл айту үшін үйіне бардық. Осы жерде мен оның зиратын қазып жат­қанда ерекше құмыра табыл­ғаны жөнінде естідім.

Арыс ауданына қарасты Байырқұм, Жиделі, Көкжиде, Аққала ауылдарының тұрғындары қайтыс болған марқұм­дарды «Зарлық әулие» зиратына жерлейді.

Қазір Шымкентте түрлі кәсіппен айналысатын жандарды кездестіруге болады. Осындай жандардың бірі шымкенттік Максим есімді жігіт. Ол бөдене өсіруді қолға алып отыр. Бөденелерді күтіп-бағудың қыр-сыры жайында біз оның өзімен тілдескен едік.

«Бөдене жұ­мырт­қасының пай­­далы еке­­нін түр­лі әдебиеттерден оқ­ып-білдім, – дейді Максим. – Содан осы бір керемет құстарды өсіруге кірістім. Олардың 8 грамдық салмақтағы балапандарын Ташкенттен алдырдым. Балапандарына дұрыс күтім жа­сасаңыз тез өседі. Негізгі тамақтары дәнді да­қылдар, бірақ ал­ғаш­­қы күндері жұмыртқа пі­сіріп, соны үккіш­тен өткізіп беремін. Көкө­ніс­терді, балық ұны мен сүйек ұнын да жемге­ араластырып бе­ремін. Тамақтарын медицина­лық таразға тартып, әр азықты қажет мөл­шер­де қосып отырамын. Балапан ке­зінде бө­де­нелерге 4 мезгіл жем беру керек болса, ере­сек бөде­нелерді күніне 2-3 мезгіл азықтан­дырсаңыз жеткілікті. Же­мінің құрамы өзгерсе,­ немесе жемді мөлше­рінен кем немесе артық беріп қой­саңыз бол­ғаны,­ олардың жұмыртқалауы төмендейді.

Биылғы қыстың көбіне құрғақ болуы жұртшылықтың, әсіресе ба­ла­лардың арасында түрлі аллергиялық аурулардың таралуы­на себеп болуда.

Жалпы, аллергияның басталуына екі фактор әсер етуі мүмкін. Бі­­ріншісі – тұқым қуа­лайтын, екіншісі жүре пайда болған,­ те­рі­нің сезімталдығына байланысты аллергия.

Аллергиялық ауру кезінде терінің, тыныс алу жолдарының, ас қорыту жолдарының за­қымдануы, анафилактикалық шок (ес­тен тану) болуы мүмкін. Солардың ішінде ең жиі және ерте кезеңде кездесетіні – атопиялық дерматит.

Атопиялық дерматит деген – теріге шығатын қызыл түсті, қа­быршақтанатын дақ пен бөртпелер. Балаларда ол көбінесе бет­ке, аяқ-қолға шығады.

Өткен аптада редакциямызға Бәйдібек ауданынан Те­мір­хан Бекмұратов деген кісі хабарласты. Ол былай дейді:

«Шаяндағы аудандық ішкі істер бөлімінің күзет бөлім­ше­сінде жұмыс істеген қызым Әзиза қазір 9 айлық баласы­на қарап үйде отыр. Таяуда теледидардан мекемеде бір жыл еңбек өтілі бар әйелдің декрет кезінде жалақысының 40 пайызы сақталады дегенді естідім. Ал аудандық ішкі іс­тер бөліміндегілер еңбек өтілі екі жыл болуы керек дейді. Мұның қайсысы дұрыс, қайсысына сенуге болады?»

«Замана» газетінің биылғы 3-нө­мі­рінде «Көшенің қақ ортасында адам қағып кетті» деген тақырыпта мақала жарық көрген болатын. Онда Шымкенттің Республи­ка даңғылы мен Айбергенов көшесінің қиылысындағы бағдар­шам­­ тұсында «Опель-Вектра» көлігі бір әйелді қағып кеткені ту­ралы айтыл­ған. Оқиға орнында тіл тартпай кеткен марқұм­ды­ көлік екпінімен он метрдей жерге ұшырып жіберген, ал өзі жол жиегіндегі ке­дер­гілердің үстімен қарсы бетке өтіп кеткен еді.

Сол қайғылы оқиға орын алғалы бір ай өтті. Содан бе­рі тергеу жұмыстары қалай жүріп жатыр? Адам өліміне се­бепкер көлік жүргізушісінің тағдыры не болды?

«Бұл іс қазір өндірістен қысқартылған, – дейді ішкі істер департаменті мемлекеттік тіл және ақпарат басқармасының­ бастығы Салтанат Қаракөзова. – Себебі екі жақтың өзара ке­лісуіне байланысты жәбірленушілер арыздарын қайтып ал­ды.

Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес депар­та­менті облыстық мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау бас­қар­масы бөлімінің жетекші маманына қатысты қылмыстық іс қозғап, тергеу амалдарын жүргізуде. Ол 2-ші ақпанда 350 мың теңге пара алу кезінде ұсталды. Бұл соманы жетекші маман бір ЖШС директорынан құрылыс жұмыстарын жүр­гі­зуге мемлекеттік лицензия алуда көмектескені үшін талап еткен.

Ұсталған адам қылмыстық кодекстің 311-ші бабы, 2-ші бөлімімен айыпталып, соттың санкциясымен тұтқындалды.

Оңтүстік Қазақстан облыстық қаржы

полициясының баспасөз қызметі.

«Сәл көзің тайса шибөрі деген пәле бір малыңа бас салатын болды, – дейді Жалаңтөс ауылының тұрғыны Оспан Әлібеков. – Бір айдың ішінде төрт қойымнан айырылдым. Баяғыда әкелеріміз қақпанмен-ақ талай шибөріні ұстағанын көзім көрген. Содан мен де ауылдан жыраққа апарып бір жерге ет тастап, оның екі жағына қақпан құрып қойдым. Ал қақпанның қалған екі жағын қалың болып өскен жыңғыл жауып тұр. Ертеңіне барсам шибөрі қақпан құ­рыл­ған жақтан келмей, жыңғылдың үстімен барып етті жеп кетіпті. Маңайда іздері сайрап жатыр. Содан ол жерге тағы да ет қалдырып, қақпан құрдым. Әлгіндей жай ертеңіне де қайталанды. Түлкіні қу деуші еді, шибөрі одан өтіп кетті».

Осе­кең­­нің әңгімесіне біз де таңқалдық. Аң­дар­ да заманына қарай әккі болып бара­ жатқан сияқты.

Б. ҚАРАБАЛАЕВА.

Түркістан ауданындағы А.Үсенов ауылының тұрғыны Бауыржан көлік сатып аламын деп, өзінің айтуынша, «сорға» кездесті.

Бауыржан өткен жылы «Ауди-100» көлігін сатып алған бо­латын. Бір жыл мінген соң ақша керек болып, онысын Із­тілеуов дегенге сатады. Енді Ізті­леуовтің атына көлікті аударып бермек болып жол полициясы бөліміне барғанда бұл кө­ліктің 4 жылдан бері кепілде тұрғанын естіп, төбесінен жай түскендей болған. Көлікті бұрынғы иесі ломбардқа қойып ақ­ша алған екен. Содан Бауыржан шырылдап көліктің бұрын­ғы­ иесіне барады. Ал ол ештеңе білмеймін дейді. Ломбард­та­ғылар болса: «Біз бұл көлікті таппай жүрген едік», – деп заңға жүгінеді. Арада көп өтпей Бауыржан көлі­гі­нен айырыл­ды.

15-ақпан күні түнде Отырар ауданының Балтакөл ауылы тұсында­ғы Сырдария өзеніне салынған көпір суға ағып кетті. Аталған көпір­ден тек балтакөлдіктер ғана емес, Көктөбе, Аққұм, Қолқұдық, Қан­ды­ өз­ ауылдарының тұрғындары да өтіп жататын. Ал бұл жолы ар­ғы беттегі көліктегілер бергі бетке, бергі беттегілер арғы бетке өте алмай, өзенге телміріп қайтадан өз ауылдарына қайтты.

Бүгінде базар жағалаған заман ғой. Таңертең қалаға өт­іп, кешке қайтып жататын жұрт осы көпірден өтеді.

Шымкенттік А. есімді 19 жастағы азаматтың №2 қалалық жедел жәрдем ауруханасында емделіп жатқанына бір айдан ас­ып барады. Жақында оны біреулер атып кетіпті. Қаланың ір­гесіндегі «Жиделі» ауылында тұратын­ нағашы атасы Салы Бай­назаровтың айтуына қарағанда, оқиға былай болған.

«Менің немерем орта мектептен кейін Оңтүстік Қазақстан мем­лекеттік университетіне оқуға түскен еді, – дейді қария. – 2009 жылға дейін олар қаладағы «СМУ – 4» аялдамасы маңын­да­­ғы үйлердің бірінде тұратын.