Әкімдер елге есеп беріп жатқан кешегі аптада Шымкентте №74-ші бағыттағы автобус ішінде бір тосын жайға куә болдық. Автобус­қа А.Пушкин атындағы кітапхана қасындағы аялдамадан бір әйел садақа сұрай мінді. Қасында ертіп жүрген кішкене қыз бар.

Әлгі апай ақша сұраған кезде: «Кө­мек­тесіңіздерші. Үш немерем бар. Жат­қан үйімізде пеш те, отын да жоқ», – дейді. Оның сөздері бізге ой салды. Үш неме­ресі болса неге жәрдемақы алмайды? Үйінде отыны, пеші жоқ болса немереле­рі­мен қалай тұрып жатыр? Осының анық-қанығын білу үшін оның тұрып жатқан жеріне барғанды жөн санадық. Сөйтіп, «Кең баба» саябағының қасынан автобустан түскен оның соңынан ілестік. Келесі автобус­қа мініп қайыр сұрамақшы болған оған жақындап, үйіне барып көр­гі­міз келетінін айттық. Ұсынысымызға келіскен одан үйінің «Көлдің» маңында екенін білдік. «Үйіңіз жақында екен ғой, бара­йық», – десек, басын шайқап: «Автобуспен барамыз», – дейді. Ойланып қалған біз оның жағдайы аса ауыр емес-ау деп түсіндік. Осылай ойлағанымызды аңғарған ол: «Аяғыма қарасаңдаршы, жалғыз кебіспен жүрмін. Суық өтіп бара жатыр. Мына немеремнің де аяқ киімі жарамсыз», – деді. Шынында да өзінің аяғындағысы кебіс, немересінің аяғында тәпішке секілді сүйретіліп жүрген жыртық етік екен.

Шымкент қаласындағы қа­ра­пайым халық жиі баратын базарларда азық-тү­лік бағасы қымбаттай бас­тады. Мысалы, «Қырғы базар­дағы» бүгінгі нарық мынадай болып тұр:

Күріш – 180-190 теңге.

Пісте май – 1 литрі 210 теңге, 5 литрі 1000 теңге.

Ұн – 2 килограмдығы 190 теңге.

Құмшекердің килосы – 170-180 теңге.

Кешегі бейсенбі күні Ж. Шанин атындағы қазақ дра­ма театрында Оңтүстік Қазақстан облыстық мәслихатының ІV шақырылымындағы кезектен тыс ХХV-ші сессиясы болып өтті. Онда облыс әкімі Асқар Мырзахметовтың 2009 жылдың әлеуметтік-экономикалық даму қорытындысы бойынша есебі мен 2010 жылы атқа­рылатын жұмыстар, жүк­те­летін міндеттер туралы баяндамасы тыңдалды.

Ас­қар Исабекұлы өз баяндама сында шағын және орта биз- нес, ауыл шаруашылығы, бюджет және әлеуметтік қолдау, денсаулық, мәдениет және спорт, тұрғын үй, білім, тағы басқа салалар бойынша және «Жол картасы» бағдарламасы аясында 2009 жылы атқарылған істерге кеңінен тоқталып өтті. Бір айта кетерлігі, аталған барлық сала бойынша атқарылған істерде 2008 жылмен салыстырғанда едәуір ілгерілеушілік бар.

Мәселен, өткен жылы облыс экономикасын дамытуға 311 миллиард теңге инвестиция бөлінген екен, бұл 2008 жыл­ға қарағанда 47,8 пайызға артық. Ал ол инвестицияның басым бөлігі газ құбырла­ры құрылысына жұмсалыпты. Сондай-ақ­ облыстағы ауыл шаруашылығының жалпы өнімі де 14 миллиард 500 миллион теңгеге артқан.

Өзінің туған ұл-қыздарының қаты­гездігінен азап көрген қариялардың басым көпшілігі Қарттар үйінен орын та­уып жатады. Ал олардың бүгіндегі жағдайы қандай, оларға мемлекет тарапынан нендей көмек көрсетіліп жатыр? Біз осы жөнінде білмек болып Шымкент қа­лалық қарттар мен мүгедектерге арналған интернатына барған болатынбыз.

«Біздің мекеменің қарттарға қызмет көрсетіп келе жатқанына 45 жыл болды, – дейді интернат директоры Нұрғали Есенқұлов (суретте). – Мемлекеттің бұл мекемені ашқан себебі ата-анасынан безгендерге жәрдемдесу емес, шын мәнісінде жалғыз қалған жандарға қамқорлық көрсету. Өкінішке орай, мұнда көбіне ұл-қыздарынан зәбір көріп, жанына тыныштық іздеген қариялар жиі келіп жатады. Мұнда ол кісілер өзін үйінде жүргендей сезінуі үшін барлық жағдай жасалған. Ол кісілер осында келгеннен кейін таныс арттырады, тіпті бір-бірімен жарасып, некелесіп жатқандар да жетерлік».

Өткен аптада Шымкент қаласының әкімі Арман Жетпісбаев қалалық мәслихаттың кезектен тыс 31-сессиясында қорытынды есеп берді. Оған облыс әкімі Асқар Мырзахметов, облыстық мәслихаттың қа­ла­дан сайланған депутаттары, Шымкент қаласының ардагерлері мен Құрметті азаматтары және түрлі партия өкілдері қатысты.

Қала әкімі А.Жетпісбаев қорытынды есеп барысында 2009 жылы өнеркәсіп өнімінің көлемі 1,2 пайызға, орташа ай­лық жалақы 13 пайызға, жұмыспен қамтылған халық саны 1 пайызға артқаны­ жөнінде әңгімелеп берді.

2009 жылы қала бюджеті 37 миллиард 492 миллион теңгені құрапты. Оның ішінде өзіндік кірістер 17 миллиард 122 миллион теңге, республикалық трансферт пен кредит 14 миллиард 555 миллион теңге, облыстық трансферт 5 миллиард 815 миллион теңгені құраған.

Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі Асқар Мырзахметовтың өкімімен Әлмира Орманшина облыстық құрылыс басқармасының бастығы болып тағайындалды.

Әлмира Маратқызы Орманшина 1979-жылы Шымкент қаласында туылған. Мамандығы – инженер-экономист. Еңбек жолын 2000-жылы облыс әкімдігінің құрылыс және коммуналдық шаруашылық департаментінің маманы болып бастаған. Кейін облыстық құрылыс, сәулет және аумақтарда құрылыс салу депар­таментінде бас маман, облыстық қала құрылысы және құрылыс департаментінің бөлім бастығы, облыстық құрылыс департаментінің, басқармасының бас маманы, бөлім бастығы қызметтерін атқарған. 2009-жылдың шілде айынан бері облыстық құрылыс басқармасы бастығының орынбасары болды.

Ал аталған басқарманың бастығы қызметін осыған дейін атқарып келген Нұрлан Байғұтов облыс әкімдігіне бас инспектор болып ауыстырылды.

Р. ҚЫДЫР.

Бір кесенеде үш шырақшы... «Домалақ ана» кесенесі басындағы ұрыс-жанжал бұған дейін осы кесенеге шырақшылық етіп келген, ел ағасы жасындағы Қуаныш Оспановтың екі әйел алуынан туындаған. Біз­дің қолымыздағы Ақбастау ауы­лының билер алқасы мен ардагерлер кеңесі және ауыл тұрғындарының қатысуымен өткен жиналыс қо­рытындысында (20.10.2009 ж) осылай көрсетілген. Себебі шырақшының кейінгі әйелі Сәттігүл Дәулетова­ жергілікті билер алқасына өзін Қуа­ныштың бұрынғы әйелі мен баласы­ның ұрып-соғып, үйден қуып шық­қанын айтып шағымданған. Осы мә­селені талқылаған Ақбастаудағы үл­кен жиналыста ауыл тұрғындары Қуа­ныштың шын мәнінде бұл әйелмен некеге тұрмағанын, кесене маңындағы тәртіп пен тазалықтың өз дәрежесінде сақталмайтынын, тіп­тен шырақшы бола тұра оның уақ­тылы намаз оқымайтынын, оқыған құранын аяқтамастан, орта жолда ұмытып қала беретінін, кесене басында өзімен бірге шырақшылық ететін баласы Мақсаттың да кәмелетке толмаған, 15 жасар қызға үй­ле­ніп, моральдық тұрғыдан ауытқы­ғанын – бәрі-бәрін жайып салды. Сондай-ақ бірлі-жарым зиярат ету­шілерге мал сойып, құран бағыштауға мүмкіндік бере бермейтіндігі, берген күнде со­йылған малдың етін алып қалып, өз пайдасы үшін сатып жіберетін кездері де болған. Жиында Қуаныш бұл айтылғандардың бәрін мойындап, шырақшылықтан кететініне уә­де берген. Ауылдастары оны иығына шапан жауып шығарып салған.

Оңтүстік Қазақстан политехникалық коллед­жінде ақиық ақын Мұқағали Мақатаевтың туған күніне арналған «Өмір толқыны» атты әдеби кеш өтті. Кешті кол­лед­ж­дің кітапханашысы Ұлбосын Адасханова ұй­ымдастырды. Колледж студенттері кітапхананың жанындағы кең залға жиналып, Мұқағалидың өлеңдерін оқып, оның өлеңдеріне жазылған әндерді тыңдады.

Әсіресе энергетик мамандығы бойынша білім алып жүрген Алаш Есжанов пен бағ­дарламашы мамандығы бойынша бі­лім алушы Фариза Сейдазым ерекше бел­­сенділік танытты. Олар Мұқағали ақын­ға арнап өздері шығарған балғын жырларын оқып, көпшіліктің ризашылығына бөленді.

Кәсіпқой журналист, кезінде «Оңтүс­тік Қазақстан» газетінің бас редакторы қыз­метін атқарған Кәрім Үкібаев асқа­ралы 60 жасқа толды. Біз осы мерейлі күн қар­саңында ол кісінің үйіне арнайы барып, сұхбаттасқан едік.

Ақын-жазушы болуды армандаған

Кәрім Сәйпіұлы Үкібаев 1950-жылы 15-ақпанда қазіргі Төлеби ауданының Ақ­жар елді мекенінде туылған. Осындағы се­гіз­жылдық мектепті тәмамдап, Сарыағаштағы Қ.Сәтбаев атындағы №10 мектеп-интернатта оқыған. Мектепті күміс медальмен бітірген соң Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетіне оқуға түскен.

«Әкем марқұм соғыс ардагері еді, – дейді Кәрім Сәйпіұлы. – Майданнан оралған соң ауылда шопан болған. 1954 жылы көлік апатына ұшырап, мүгедек бо­лып қалды. Анам Қантай үй шаруасындағы әйел, отбасында үш ұл, екі қыз – бес баламыз. Мен екіншісімін. Бала кезден ақын-жазушы болсам деген арманым­ бар, 10-класты бітірген соң Қазақ мемле­кеттік университетінің журналистика фа­культетіне аттанбақ болдым.

Редакциямызға Түл­кібас ауданындағы Жамбыл ауылынан «Оразымбетовтер» деп қол қойған хат келді. «Бұл айтып отыр­ғаным, 75-тегі ананың за­ры...» деп басталған хаттың толық мәтіні мынадай:

«Өткен жылғы желтоқсанның 11-нен 12-сіне қа­ра­ған түні ұлым мен келінім Састөбеге тойға барған­ еді. Қайтқан уақытта сол тойхана жанында тұрған үш полиция қызметкері ақ «Жигулимен» соңына түседі. Құжатын асығып жүріп үйде қалдырып кеткен­ балам машинамен жеткізбеймін деп ойлап, қа­шып­ құтылмақ болған. Састөбеден қашып шыққан­ олар Еңбекші ауылында жол апатына ұшыраған. Келіншегі аман қалып, өзі қаза болды. Қуған тәртіп сақшылары баламның көлігі аударылғанын көреді де, зардап шегушілерге көмек берудің орнына олар­ға қарамай кетіп қалған. Содан келінім жылап жүріп Еңбекші ауылынан адам жинап келгенше балам машина астында жатқан. Баламның тойдан асығыс шыққан себебі, туған бауырының әйелі ауыр халде төсек тартып жатқан еді. Ертеңіне жеңгесі бақилық болды. Бұл – екі адамынан айырылған отбасының зары.