Ақпанның 15-сінен 16-сына қараған түні Ра­биуләууал айы басталады. Бұл ай «Мәу­літ айы» деп те атала­ды.

«Раббиуләууал» сөзінің қазақша мағынасы «көк­темнің бірінші айы» дегенге саяды. Сондай-ақ бар­ша мұсылман үшін ерекше ай болып есептеледі. Өйткені осы айда жер беті көк майсаға оранып, табиғат әсемденеді. Ал адамдар көктеммен бірге құлпырып, табиғаттан күш-қуат алады. Диқандарға қуаныш сыйлаған раббиуләууал айында жер жыртып, егін егіп, малшылардың аузы аққа толады. Осындай кере­мет уақытта мұсылмандардың ұлық пайғамбары Мұ­хаммед дүниеге келген. Оның дүниеге келуіне орай, барша мұсылмандар Мәуліт мерекесін атап өтеді.

Сәнденудің қанша түрі бар?

Бүгінде жастар 14-ақпанды «әулие Валентин күні», яғни махаббат мерекесі ретінде тойлап жүр. Ал мұның ұлтымызға сырттан енген келімсек дәстүр екенін кез-келген адам біледі. Бұл күні қыздар сәнденіп, сәнді киімдерін киіп, жігіттердің жүрегін жаулап алу­ға тырысады. Десек те, жүре­гінде иманы бар әрбір мұсылман қыз бен жігіт бұлай істемесі анық. Өйткені олар Алланың бұйырған үкімдерін білгендіктен күнә істерден аулақ болады. Жалпы, әйел адамның сәнденіп жүруі шариғатқа қайшы әрекет пе?

Құранда Алла-тағала: «Мүмін әйелдерге де айт: «(Бөгде ерлерден) көздерін сақтасын. Әрі ұятты жерлерін (зинадан) қорғасын», – деген.  Ұятты болу мен ұяңдық әйел мен ерге бірдей тән қасиет болуы керек. Дегенмен табиғи жаратылысы өзгеше әйел затының қоғамдық ортада, әсіресе, киім кигенде біршама жинақы болуы шарт. Құранда: «Ей, иман келтіргендер!» – деп айтылады. Ал бұл жерде арнайы әйелдер үшін айтылғандығын ескерсек, бұл әуретті жабу әйелдерге арналған үндеу болып тұр.

Жақында Қырғызстан үкіметі сейсмологиялық болжамдарды жариялауға тыйым салды. Бұл – халықты дүрліктіріп алмау мақсатымен қолға алынған шара. Қырғыз үкіметінің айтуынша, сейсмологиялық болжамдардың барлығы ең әуелі төтенше жағдайлар жөніндегі министрлікте сараптамадан, тексеруден өтіп барып халыққа жетуі тиіс. Айта кетейік, қырғыз жеріндегі сейсмологиялық тұрақсыздықтың салдары бізге де қаупін төндіріп келе жат­қаны белгілі. Біздегі сейсмологиялық мекемелер де апатқа қатысты болжамдарды жария етуге келгенде сараң. Бұл дұрыс па? Қоғам өкілдері мен аталған сала мамандары осы жөнінде ой таразылайды.

Таңатқан АБАҚАНОВ, «Сейсмология институты» ЖШС-інің директоры: – «Ел ішін дүр­ліктірудің неше түрлі жолдары бар. Соның бірі – таби­ғат апаттары туралы, ауа райының қолай­сыздығы жайлы жалған немесе нақтылығы анықталып бітпеген, яғни зерттелмеген болжамдар жасау. Оның көрінісі біздің елде де бар. Мен халықты дүрліктіріп алмау және алыпқашпа сөздерді көбейтпеу үшін сейсмологиялық болжамдарды жариялауға болмайды деп есептеймін.

Тараз қаласының тұрғыны Айзада Шәріпқызы редакцияға:

«Шариғатта дем салуға тиым салынған ба? Емшілерге дем салдыру дұрыс па?» – деген сауалдар жолдапты.

Исламда дем салдыруға болады. Бірақ шариғат заңына сәйкес келетін дем салу кезінде (пайдаланылатын сөздер) тек Құран мен Сүннеттен алынады. Ал дем салу дұғалары арабша айтылады. Дем салушы да, дем салынушы да (дем салу кезінде айтылатын) бұл сөздер тек қана Алла-тағаланың рұқсат-қалауымен шипа болады деп сенуі тиіс. Мәселен, Пайғамбарымызға Жәбіре­йіл періште дем салған. Тіпті пайғамбарымыздың өзі де көп­теген сахабаларына дем салып­ тұрған. Сондай-ақ сиқырдың болатынын айтып қана қоймай, осылай дем салуға бұйыр­ған, ол үшін ақы алуға да рұқ­сат еткен. Бұл туралы көптеген сахих хадистерде айтылған.­

Түркістандық Талғат Қарабаев: «Әлемнің жеті кереметі жайлы қашаннан бері айтылып келеді? Ахмет Иассауидің кесенесі әлем кере­меттеріне жата ма?» – деген сұрақ жіберіпті.

Әрине, әлемнің жеті кереметін білмейтін адам аз. Десек те, олар туралы қысқаша айтып өтейік.

1. Мысыр пирамидалары — ежелгі Мысыр перғауындарының өзіндік үлгідегі мазарлары. Пирамиданың ең алғашқы іргетасы біздің заманымыздан бұрын 2800 жыл шамасында салынған.

Алла-тағала Құранда: «Таразыны тең ұстаңдар», – деп айтқан. Яғни он сегіз мың ғалам Алланың тепе-теңдігі арқасында мұрты бұзылмай келеді. Алла кез келген нәрсеге тепе-теңдік ұғымын берген. Мәселен, Құрандағы тепе-теңдік ұғымына көз жүгіртіп көрелік.

«Дүние» мен «Ақырет» сөздері Құ­ранда 115 жерде кездеседі. Ал періш­телер мен шайтандар жайлы 88 рет айтылып өтеді. Сондай-ақ адамдар жә­не Пайғамбарлар туралы сөз де Құранның 50 жерінде кездеседі. Ізгілік (Салах) сөзі мен бүлік, бұзақылық (Фәсәд) жайлы сөздер 50 жерде айтылады. Ібіліс жайында 11 мәрте айтылса, ібіліс­тен сақтанып, Ұлы Аллаға сиыну жа­йында да 11 рет айтылып өтеді. Мұсылмандар сөзі 41 жерде, «жиһад» сөзі 41 жерде кездеседі. Зекет сөзі 88 рет, ал «берекет» сөзі де 88 рет кездеседі. «Мұхаммед» сөзі 4 жерде, «Шариғат» сөзі 4 жерде айтылған. «Әйел» сөзі 24 жерде, «Еркек» сөзі 24 жерде кездеседі. «Өмір» сөзі 145 жерде, «өлім» сөзі 145 жерде келген.

Менің Қаламқас деген әжем жақында 101 жасқа толды.

Соған қарамастан ол кісі әлі бақуат. Келіндерімен жарысып үй шаруасын істей береді.

Тіпті 75 жасар үлкен келінінен де ширақ.

Осыдан үш жыл бұрын атам, яғни Қаламқас әженің күйеуі 100 жасында келіп дүние салды. Марқұм атам бойында ерекше қасиеті бар молда кісі еді. Ол өмірінің соңына дейін науқастарды шөп дәрімен ем­деу­мен айналысты. Мен әжемнен атам екеуінің ұзақ жасауының сырын сұрап едім, ол кісі мына бір оқиғаны айтып берді.

Бүгінде студенттердің қолынан «Монстер», «Рокстар», «Ред булл», «Дизи» сусындары түспейтін бол­ған. Қолдарына бөтелке ұстап жүруді сәнге айналдырған жастар оның ұй­қыны ашып, сергек жүруге кө­мек­тесетінін алға тартады. Ал шын мә­нінде бұл сусындар ағзаны бір­тін­деп, білдірмей «өлтіретін» синте­тикалық у екені анықталып отыр.

Энергетикалық су­сындар адамды алкоголь мен есірткі секілді өзіне тәуел­ді етіп алады. Бұл ғылыми түрде дәлелденген шындық. Оның құрамындағы кофеин, эфедрин, адре­налин мен никотин қышқылы, басқа да синтетикалық қоспалар асқазанда жара пайда болуына, жү­рек тамырларының тарылып, жүй­ке­нің жансыздануына, бүйрек жұ­мысының бұзылып, мидың әлсіз жұ­мыс істеуіне соқтырады екен. Ағзадағы өмір бойына жететін энергия мен күш-қуатты тез арада сыртқа ай­дап шығаруға бағытталған сусын адамның күш-қуатын сарқа тауысып, әлсіздікке ұшыратып, тез қартаюға да себеп болады. Әрине, бұл аурулар бірден емес, біртіндеп, уа­қыт өте келе белгі береді. Ал оған дейін ішкен кезде көңіл күйді көте­ріп, күш-қуатты молықтырғандай ал­дамшы сезімдер сыйлайтыны да рас. Жастардың бұл сусындарға қы­зығушылығының сыры да осында.­

Оңтүстіктің қысы жұмсақ, жерде қар жоқ, анда-санда жаңбыр жауып, ауа көбіне құрғақ болып тұр. Мұндайда көлік қозғалысы көп Шымкенттің ауасы тарылып, шаң-тозаң көбейеді. Ал тозаң түшкіріп-пысқырып жү­ретіндердің көбейе түсуіне себеп. Яғни дәл қазір жұрт арасынан күркілдей жөтеліп жүргендерді жиі жолық­тыруға болады. Бұл жөтелдердің әрқайсысының сипаты әрқалай.

Жөтелдің құрғақ, ыл­ғалды, жедел-өтпелі және созылмалы түрлері болады. Осының ішінде жедел-өтпелі түрі суық тигенде басталып, кемінде үш аптаға дейін созылады. Оған адамның бұдан бұрын да тыныс жолы ауруына шалдыққаны себеп болуы  мүмкін. Ал созылмалы жөтел деп 50-60 күнді қамтыған жөтелді айтады. Оның пайда болуына жұтқыншақтың, тамақтың, өндіршектің, қолқаның суықтауы, сондай-ақ кей­бір асқазан-ішек жолдары аурулары, қан айналымы бұзылған адамдарда өк­педе қан тежелуі, түрлі нев­роздар, кейбір дәрілік препарат­тардың зияны әсер етеді екен.

Ауа-райының құбылуы әсер ететін адамдарға қатты жел, дауыл әр түрлі әсер етеді. Біреулері дауыл басталарда, екіншілері болып өткен соң тынышсызданады. Бұл кезде мұндай адам­дарда бұрыннан бар аурулары қозып, жүрек соғысы, көңіл-күйі бұзылады. Сондықтан мұндай кезде қара­пайым ережеге жүгіну керек.

Магниттік дауыл болар алдында аса ауыр жұмыс жасамай, әр түрлі тосын оқиғалардан сақ болғаныңыз жөн. Ол үшін өз ағзаңызды дәрумендермен қамтамасыз етіп, жеңіл, дәрумендерге бай көкөністер мен жеміс­терді жегеніңіз дұрыс. Осы мезгілде көбірек таза ауада болып, жақсы ұйықтап, аса тоймай тамақтанып жүргеніңіз өте пайдалы. Сонда магнитті дауыл кезінде жүйкеңізді сақтап, күрт өз­герістен аман-сау қаласыз.