Еліміз тәуел­сіз­ді­гін алғалы бері республикамыздың жолдарында 55 мыңға жуық адам жол-көлік апатынан көз жұмыпты. Бұл жылына 2-3 мың адам айтып кел­мейтін тажалдан қайтыс болады деген сөз.

Кейбір деректерге қарағанда, Қазақстанда күніне 10-12 жол апаты орын алады екен. Соның кем дегенде 8 оқиғасында жас балалар зардап шегетін көрінеді. Мамандар тек қана бір жылдың ішінде 300-дей бала қаза болып жатады дейді. Орны толмас осындай өкінішті оқиға­лар не себепті туындайды? Жалпы, жол-көлік оқи­ғасы неліктен азаймай отыр? Жуырда жур­налистерге берген сұхбатында еліміздің Ішкі істер министрлігі Жол полициясы комитетінің төрағасы­ Қайрат Тыныбеков (суретте) осындай сауалдарға жауап берген екен.

* Машинадан алыс кетпесеңіз де кілтті оталдырғышта қалдырмаңыз. Қозғалтқышты қыздыру кезінде, гараждың есігін жабуға кеткен шақта автомобильді бақылаусыз қалдыруға болмайды.

* Көліктің кілтін бейтаныс адамдарға бер­ме­ңіз, олар көшірмесін түсіріп алуы мүмкін.

* Автотұрақтарда, автожсфуу мекеме­ле­рінде, автошеберханаларда өз көлігіңіздің кілтін біреуге тапсырмаңыз.

* Қараңғы және адамдар аз жүретін жерлерде, кем дегенде екі сағат болатын жерлер – театрларға, мәдениет орталықтарына, стадиондарға жақын жерлерде мүмкін­дігінше тұрақтамауға тырысыңыз.

Өткен жыл соңына қарай Алматыда «Тойота», «Лексус» сияқты қымбат кө­ліктердің жиі ұрлана бастағаны белгілі. Көлік «барымташылары» оларды автотұ­рақтардан, көшеден шабуыл жасап алып кетіп отырған. Осындай қарақшылық ша­буылдар кезінде бірнеше көлік иесі қапыда қазаға ұшырағаны туралы жұрт құлағдар. Таяуда бұл іспен кімдер айналысқаны, көліктердің қайда кеткені туралы­ алғашқы мәліметтер пайда бола бастады. Із кесушілер ол көліктердің Тәжікстан ас­танасы – Душанбедегі қарапайым халық «Қымбат көлік иелерінің көз жасы» атап кеткен автобазарда сатылатынын анықтаған. Сондай-ақ бұл іспен айналыса­тын қылмыстық топтар мен олардың қалай әрекет ететіні де белгілі болып отыр.

Таяуда Оңтүстік Қазақстан облыстық сотында судья Ә.Рахымбаевтың төрағалық етуімен ұзаққа созылған бір қылмыстық іске нүкте қойылды. Сот үкімімен Кентаудың екі жігіті 15 және 16 жылды «арқалады». Жастары жиырмаға енді ғана толған жігіттер жазаларын еңбекпен түзеу колониясының қатаң режимінде өткізетін болды. Жап-жас жігіттер не бүлдіріп еді? Сот неге олар­ға қатаң жаза тағайындады?

Қанды оқиға өткен жылдың 4-ші маусымында Кентау­ қаласында орын алған. Осы күні Б.Жұмаділлаев пен Қ.Есетов жұмыс сұрап Ә.Исаев деген азаматтың үйіне барған. Ә.Исаев оларға шарап әкелуді тапсырады. Сөйтіп 8 литр шарапты Ә.Исаев пен оның аға­сы және келген екі жігіт қосылып ішкен. Бір кезде Ә.Исаев­ пен Б.Жұмаділлаев арасында жанжал туындайды. Ерегіс­кен екеудің алғашқы­сы ашумен қолына пышақ алады. Бірақ ағасы оның қолынан пышақты тартып алған.

Бүгінде көптеген адамдар коммерциялық нысанын, тіпті жеке пә­терін арнайы күзет қызметі арқылы қорғауға көше бас­тады. Өйткені темір есік пен мықты құлып тонаушыларға кедергі болмай қалғаны қашан. Осыны түсінген азаматтар үйіне темір есіктер орнатумен шектелмей, маманданды­рылған секьюритилердің көмегіне жүгініп, оған қосымша қорғаныс ретінде бейнебақылаулар орнатып жатқаны белгілі.

Жалпы, күзет агенттіктері қандай қызмет көрсететіні және оның ақысы қанша болатынын өз бетімізше зерделеп көрген едік.

«Біздің фирма америкалық «Кэрби» ком­паниясымен бірлесіп жұмыс істейді, яғни солардың арнайы рұқ­са­тымен ғана біз бұл ап­паратты сатылымға шығарамыз. Сондай-ақ «Кэр­би» шаңсорғышы өзге елде жасалмайды, тек аталған компанияда да ғана шығарылады».

«Кэрби» шаңсорғышы шаңды 100 пайыз сорып алады, кілем, киім-кешек, көрпе-төсек сияқты бұйымдарды қысқа уақытта химия-лап, 100 пайыз тазалайды. Тіпті бұл шаңсорғыштың әр түрлі ми­кроб­тарды, бактерияларды, пара­зиттерді толық жойып құрта алатын мүмкіншілігі бар. Адамға массаж жасап, демікпе мен аллергия ауруларын емдейтіні туралы жоға­рыда айтып өттік. Бұлардан бө­лек, шаңсорғыш тағы 40 түрлі жұмысты атқара алады екен.

Көзігу, көз тию оқиғасы өз басымнан өтпесе бұл мәселеге мән бермей жүре берер едім. Аяқ астынан, ойламаған жерде өткен осы бір оқиғадан кейін табиғатта тылсым­ күш көп екеніне көзім жетті.

Алматыда тұратын қы­зым­ның үйіне кел­ге­німе он шақты күн өткен еді. Амандық-саулықтарын біліп, қызымның сағынышы ба­сыл­ған соң, аулыма қай­туға жинала бастадым.

Осы кезде біздің соңымыздан Алматыға жұ­мыс­тары­мен келген, үл­кен ұлым соқты.

«Тылсым дүние» газетінің биылғы жылғы І-ші нөмірінде «Елімізге келім­сек­тер келгіштеп кетті» деген тақырыппен мақала жарияланған болатын. Онда Шымкент пен Астана қаласы тұрғындарының ұшатын табақша көргені туралы айтылған. Ал беймәлім ұшқыш нысан бізде ғана емес, соңғы күндері өзге елдерде де жиі көріне бастаған екен.

Келімсектер жер бетіне неге жиі көріне бастады? Ол­ар өздері ұрлап әкеткен адам­дарға не істейді? Осы сұ­рақ­­тарға жа­уап іздеген уфолог­тар олардың адамдардың ұры­­ғын алып тәжірибе жасайтындарын айтады. Тіпті адамдар мен ке­лімсектер жыныстық қатынасқа түседі деп айтушылар­ да бар. Соңғы жылдары екі жа­ра­ты­лыс иесінен туылған балалар туралы жазылып та, ай­тылып та жатыр. Әрине, көзің көрмеген соң мұндай қауе­сет­­ке сенгің де келмейді. Бі­рақ ғалымдар дәлелдеп айтып берген соң сенбеске амалың да қалмайды.

12-ші қаңтарда батыс жарты шардағы ең кедей елдердің бірі Гаитиде қа­тарынан үш мәрте алапат жер сіл­кінісі болды.

Зілзала басталып, астан-кестең бас­талған кезде ел астанасы Порт-о-Пренсаның көшелерінде адамдар туған-ту­ыс­тары мен жақындарын таба алмай, өрт пен қираған үйінділердің арасында­ не істерін білмей сабылды. Ақырзаман­ басталғандай қаланы үрей биледі.

Құранның «Бақара», «Әнғам» және өзге де сүрелерде ақырзаманның алдында болатын зілзала туралы осылай­ суреттейді. Қасиетті Құран Кәрім­дегі аят­тардың 80 пайызы қиямет-қайым жайлы айтылса, оның жартысы зілзала мен өзге де табиғи апаттар туралы кел­ген. Тіпті пайғамбарымыздың хадисте­рін­де де зілзала туралы сөз етіледі. Мә­селен, Әбу Һурайра риуаят еткен хадисте пайғамбарымыз: «Жер сілкіну жиілемегенше Қиямет күні басталмайды», – деп айтқан.

Қыста ауыл үйлері пешке кө­мір жа­ғатыны бар. Ал сол көмір­ден­ уланып қа­лып, көз жұмғандар­ қаншама. Отбасы­мен уланып,­ шейіт болғандарды көрдік.

Кешегі аптада Зарина атты туысым ула­нып қалыпты дегенді естіп, көңілін сұ­рай барғанбыз.

«Құстар да өз тағдыр­ бұйрығы­мен ұшады» дейді ғой. Кім бі­леді кө­рер жарығым болған соң, аман қал­ған болармын, – деп бастады әңгіме­сін Зарина. – Сол күні түнгі ауысымнан шығып, таң­ертең үйге келгенмін. Қы­зым отты жа­ғып, жұмысына кетіпті. Көмір өте на­шар болатын.­ Пешті ашып көрге­німде, салынған­ көмір әлі тұтанбапты. Әйтеуір бір жанар деп ойладым да, сол бөл­ме­дегі кереуетке қисая кеттім. Отты бір-ақ­ бөлмеге жағамыз. Қат­ты шаршасам­ керек, ұйықтап кетіппін. Бір кезде түсім екенін, не өңім екенін ажырата алма­дым,­­ бір кимешек киген кемпір, мені түр­тіп оятты да: